سیاسی: مدیرکل دفتر امور مرزی و مرزنشینان وزارت کشور، گذرگاههای رسمی را بهعنوان نماد و نماینده نظام جمهوری اسلامی ایران نیازمند زیرساختهای پیشرفته و امکانات مناسب دانست تا تبادل مسافر و کالا با سرعت بیشتری انجام شود.
مهدی حسن عباسی درگفتگو باخبرنگاراطلاعات افزود:باوجود تلاشهایی که برای ایجاد گذرگاههای جدید صورت گرفته، برخی از این نقاط مرزی همچنان بدون تجهیزات کافی بوده و تعدادی دیگر در انتظار تکمیل پروژههای عمرانی جامعی است که توسط وزارت راهوشهرسازی و پیمانکاران در دست اجر است. البته موانعی مانند شرایط جنگی یا محدودیتهای مالی منجر به کندی پیشرفت این پروژهها شده است.
وی به چالشهایی نظیر محدودیت در پذیرش کامیونهای ایرانی از سوی برخی کشورهای همسایه اشاره کرد وافزود: بعضی کشورها سقف پذیرش روزانه ۳۰۰کامیون را اعمال میکنند که سبب اعتراض شرکتهای حملونقل داخلی شده است. لیکن از طریق مذاکرات دیپلماتیک، این ظرفیتها افزایش یافته است. بهطور مثال، ظرفیت مرز بازرگان اکنون به ۲۵۰کامیون در روز رسیده است و آمادگی داریم این تعداد را حتی تا ۱۰۰۰کامیون در روز افزایش دهیم. در مرزهای عراق مشکلات خاصی گزارش نشده و مسائل مربوط به مرز افغانستان هم تا حد زیادی حل شده است. با اینحال، همچنان با محدودیتهایی در تردد مسافری از مرزترکمنستان مواجهیم.
مدیرکل دفترامورمرزی ومرزنشینان وزارت کشور، به برخی چالشهای انتقال کالاها درمرز اشاره وتصریح کرد: یکی ازچالشها مربوط به انتقال مستقیم کالابهویژه به افغانستان وعراق است که ازاجازه بارگیری مستقیم به کامیونهای ایرانی خودداری میشود. درچنین شرایطی، انتقال بار در نقطه صفر مرزی باید از یک کامیون به کامیون دیگر انجام گیرد که این امر سبب افزایش هزینهها برای صادرکنندگان، واردکنندگان و در نهایت مصرفکنندگان میشود. رویکرد دولت این است که تشریفات گمرکی از قبیل ارائه اظهارنامه یا کنترل بار باید در مبدأ انجام شود و فرآیندهای اضافی به مرز منتقل نشود.
این مقام وزارت کشورخاطرنشان کرد: به دلیل حجم بالای تبادلات تجاری با این کشورها، اجرای این سیاست همچنان با چالشهایی مو اجه ودرنتیجه نیازمند تلاش جدیتر برای رفع آنهاست.
وی درباره ساماندهی وافزایش مبادلات تجاری مرزنشینان و بازارچههای مرزی هم گفت: از دیدگاه ایران، مرزنشینان بهترین حافظان مرزهای کشور بهشمار میآیند و به همین دلیل لازم است شرایط زندگی پایدار برای آنها فراهم شود.البته مشکلات اقتصادی سبب پدیده مهاجرت از روستاها و مناطق مرزی به شهرها شده است.
عباسی با بیان این که مهاجرتها نیز پیامدهای ناخواستهای نظیر رشد حاشیهنشینی در شهرهای بزرگ و مراکز استانها داشتهاندگفت: آمارها نشان میدهد که حدود ۱۱ میلیون نفر در مناطق حاشیهای شهرها سکونت دارند؛ جمعیتی که بخشی از آنها زمانی تولیدکننده بودند، اما به دلیل شرایط اقتصادی دشوار، اکنون به مصرفکننده تبدیل شدهاند.
وی روند فزاینده حاشیهنشینی را چالشی جدی درحوزههای اقتصادی واجتماعی د انست وخاطرنشان کرد: برای جلوگیری از موج بیشتر مهاجرت مرزنشینان و جلوگیری از معضل حاشیهنشینی، ضروری است که دولت اقدامات مؤثرتری در زمینه حمایتهای مالی، کاهش هزینهها و ایجاد معافیتهابرای مرزنشینان انجام دهد.
مسائل کولبرها و بارهای ملوانی
عباسی ادامه داد: مسائل مربوط به کولبرهای زمینی و حمل بارهای ملوانی هم وضع را پیچیدهتر کرده است؛ به همین دلیل نیاز داریم که این مسائل در کمیسیونهای مرتبط درمجلس با دقت بیشتری ارزیابی و راهکارهای کارآمد و عملی ارائه و اگر لازم باشد، تغییرات اساسی در قوانین و شیوهنامهها اعمال شود، در غیر این صورت، با ساختار کنونی قوانین و آییننامهها، نمیتوان انتظار داشت که مرزنشینان بتوانند با فعالیت در فرصتهای مرزی، بخشی از هزینههای زندگی خود را تأمین کنند.
قاچاق درمرزها
عباسی ارائه آماری از میزان قاچاق ازطریق مرزهای رسمی وغیررسمی را دشوار خواندوگفت: دشواری از آن روست که بخش زیادی از پروندههای قاچاق در مسیر قضایی قرار دارد؛ تعدادی منجر به تبرئه افراد میشود و در مواردی هم حکم به اجرا درمیآید، لذاتشخیص دقیق حجم کالاهایی که تعیین تکلیف شدهاند، پیچیده است. علاوه براین، گاهی احکام صادرشده مورد اعتراض قرار میگیرد یا مالکیت کالاهای ضبط شده به صاحبان اصلی بازگردانده میشود. در برخی موارد، این کالاها به سازمانهایی نظیر سازمان اموال تملیکی یا ستاد اجرایی فرمان امام انتقال پیدا میکند.
کنترل دشوار ۸۰۰۰ کیلومترخطوط مرزی
عباسی خاطرنشان کرد: قاچاق سازمانیافته از طریق مبادی رسمی کاهش محسوسی داشته است، اما مشکلات مربوط به مرزهای غیررسمی و گذرگاههای غیرمجازباقی است؛زیرا امکانات وتجهیزات فعلی، پاسخگوی کنترل کامل حدود ۸۰۰۰ کیلومترخطوط مرزی باداشتن خورها، مسیرها ودرهها نیست.
وی بااشاره به این که نظارت براین گستره وسیع فقط با بهرهگیری ازنیروی انسانی امکانپذیرنیست و افزایش بودجه مرزی یک ضرورت اجتنابناپذیراست افزود: حفظ امنیت مرزها و مقابله با چالشهای پیش رو، نیازمند تخصیص منابع کافی برای پشتیبانی لجستیکی و تقویت زیرساختها ست که باید به طور جدی مورد توجه قرارگیرد.اعتبارات فعلی نهفقط برای حفظ شرایط موجود کافی نیست، بلکه توانایی مقابله با تهدیدات منطقهای را هم کاهش میدهد.
وی به وضع بازارچههای مرزی کشور اشاره کرد و گفت:بازارچههای مرزی که زمانی نقش مهمی در مبادلات اقتصادی داشتند، به دلیل تأکید کشورهای همسایه بر تجارت رسمی واستفاده از رویههای گمرکی، کارآیی گذشته خود را از دست دادهاند.این تغییرات، مفهوم بازارچههای مرزی را کمرنگ کرده است.اخیراً دولت برای احیای این بازارچهها، با توجه به شرایط تحریمی و اختیارات استانداران، برنامههایی را بررسی کرده است. هدف، تأمین نیازهای مرزی با همکاری کشورهای همسایه است. البته برخی کشورها فقط فروشگاههای کوچک مرزی را میپذیرند و برای تجارت گستردهتر بر روشهای رسمی تأکید دارند تا از قاچاق جلوگیری شود. تلاشها در این زمینه با همراهی وزارت خارجه و دستگاههای مربوطه ادامه دارد، اما بازگشایی این بازارچهها بدون توافق کشورهای همسایه امکانپذیر نیست.
شما چه نظری دارید؟